Nasze obiekty

W celu zapewnienia stabilnego ciśnienia wody w wodociągu na terenie miasta Zgorzelec od 1974 roku funkcjonuje Wieża Ciśnień.

Składa się z trzech walcowych trzonów żelbetowych o średnicy 4,2 m, stanowiących osłonę trzech zbiorników na wodę, posiada wysokość 28,55 m i gromadzi 780 m sześciennych wody.

Została wybudowana na najwyżej położonym punkcie geograficznym w Zgorzelcu. Wewnątrz liczy 128 schodów. Została wyremontowana w 2010 roku.

Zakład Uzdatniania Wody przy ulicy Elizy Orzeszkowej nr 3 w Zgorzelcu wraz z ujęciem wody podziemnej zaprojektowany został w 1968 roku , a jego budowa została zakończona w 1972 roku.

Zakład Uzdatniania Wody zaopatruje w wodę miasto Zgorzelec. Dodatkowo z ujęcia zasilane są miejscowości Koźmin, Koźlice, Osiek Łużycki, Radomierzyce, Spytków, Łomnica i Ręczyn.

W celu poprawy jakości wody dostarczanej naszym odbiorcom kilkukrotnie przeprowadzono modernizację zakładu:

W 2007 roku zakończono I etap modernizacji (tzw. część technologiczną), który poprawił jakość wody pitnej dostarczanej odbiorcom do sieci wodociągowej.

W 2011 roku zakończono II etap modernizacji Zakładu Uzdatniania Wody. Etap ten obejmował adaptację laboratorium oraz pomieszczeń socjalnych, dostosowując je do obowiązujących przepisów, a także modernizację elewacji, stolarki okiennej i wewnętrznych sieci instalacji elektrycznej, gazowej i wentylacyjnej.

W 2013 roku zakończono III etap modernizacji, polegający na wyposażeniu laboratorium w meble i sprzęt laboratoryjny.

W 2016 roku przeprowadzono remont hali filtrów oraz wymieniono rurociągi technologiczne na terenie ZUW.

Przy ul. Henrykowskiej w Zgorzelcu usytuowana jest Stacja Uzdatniania Wody,
która jest drugą stacją zaopatrującą w wodę miasto Zgorzelec, a dokładnie jego północno – zachodnią część. Ujęcie wody przy ul Henrykowskiej dostarcza aktualnie ok. 50 % wody pitnej dla mieszkańców Zgorzelca. Wydajność stacji została ustalona na podstawie opracowanej dokumentacji hydrogeologicznej i wynosi maksymalnie 167 m3/h.
Stacja Uzdatniania Wody została zmodernizowana w 2012 roku, a jej modernizacja polegała na wybudowaniu budynku technologicznego wraz z pełną infrastrukturą technologiczną.  Przy stacji wybudowane zostały dwa zbiorniki wody czystej o objętości 250 m3 każdy, będące rezerwą wody, w przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnej na stacji. Dopełnieniem infrastruktury są wybudowane międzyobiektowe rurociągi technologiczne.

Stacja Uzdatniania Wody przy ul. Henrykowskiej w Zgorzelcu jest obiektem w pełni zautomatyzowanym, którego praca jest zdalnie monitorowana. Podgląd on-line obejmuje zarówno przebieg procesu technologicznego, w tym jakość fizykochemiczną uzdatnionej wody, jak również pracę urządzeń wodociągowych.

opis w przygotowaniu

Ujęcie w Jerzmankach składa się z 5 studni wierconych. Są to studnie SW1, SW2, SW3 wykonane w 1987 r., eksploatowane przez PWiK „Nysa” od 1994 r. oraz studnie SW4 i SW5 wykonane w 1979 roku, eksploatowane od 1995 r., a poddane renowacji w 1997 r.

Wszystkie studnie, podobnie jak budynek SUW i zbiorniki wody czystej znajdują się na wygrodzonych terenach, wyposażonych w odpowiednie oznakowanie informujące o terenie ujęcia.

Przy stacji zlokalizowany jest zbiorniki wody czystej, będący rezerwą wody, w przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnej na stacji. Dopełnieniem infrastruktury są międzyobiektowe rurociągi technologiczne.

Woda z ujęcia wykorzystywana jest do celów zaopatrzenia w wodę mieszkańców sześciu miejscowości położonych na terenie gminy Zgorzelec tj.: Jerzmanki, Łagów, Trójca, Gozdanin, Białogórze i część wsi Jędrzychowice.

opis w przygotowaniu

Komunalna oczyszczalnia ścieków dla miasta i gminy Zgorzelec zlokalizowana jest w miejscowości Jędrzychowice. Oczyszczane są w niej ścieki komunalne z terenu gminy i miasta Zgorzelec, jak również ścieki dowożone wozami asenizacyjnymi do stacji zlewnej.

Oczyszczalnia ścieków wybudowana została w 1974 roku i na ówczesny czas była bardzo nowoczesnym obiektem. W roku 1999 w bezpośredniej bliskości Oczyszczalni Ścieków wybudowano Zakład nr 1 w celu rozwiązania problemu zagospodarowania osadów powstających w procesie oczyszczania ścieków. W latach 2003-2004 oczyszczalnia ścieków została zmodernizowana (sfinansowanie inwestycji przez budżet miasta, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska oraz unijny Fundusz Phare). Podczas modernizacji rozbudowano część biologiczną o procesy nitryfikacji, denitryfikacji i defosfatacji. Jest to oczyszczalnia mechaniczno – biologiczna z pogłębionym usuwaniem biogenów o przepustowości projektowej Q =10 000 m³/d, 38 802 RLM. Zgodnie z pozwoleniem wodno-prawnym z 2025 roku dopuszczalny dobowy przepływ wynosi 10 000 m³/d. Rzeczywisty średni przepływ ścieków z 2025 roku wynosi 5 020 m³/d.

Przed oczyszczalnią znajduje się punkt zlewny ścieków dowożonych wozami asenizacyjnymi. Ścieki komunalne i dowożone wpływają przez kanał otwarty do budynku krat, gdzie na kracie schodkowej o prześwicie 6 mm, zostają zatrzymane zanieczyszczenia pływające i wleczone. Skratki z kraty po odwodnieniu przez prasę i po higienizacji wapnem chlorowym wywożone są na składowisko odpadów. W budynku krat zainstalowana jest również krata rzadka zgrzebłowa, stanowiąca rezerwę.

Następnie do budynku pompowni głównej, skąd przetłaczane są trzema pompami firmy KSB SEWATEC o wydajności Q = 120-187 l/s  do piaskownika przedmuchiwanego
o przepływie poziomym z separatorem tłuszczów. Ścieki dopływają do komory rozprężnej
i kierowane są do części napowietrzanej piaskownika, gdzie wytrącany jest piasek. Przez przegrody drewniane ścieki przepływają do części nienapowietrzanej piaskownika, w której następuje flotacja ciał pływających. Piasek usuwany w piaskowniku kierowany jest za pomocą pompy do separatora, w celu jego odwodnienia. Piasek wywożony jest na składowisko odpadów, a wyflotowane ciała pływające zgarniane są do komory zbiorczej i rurociągiem grawitacyjnym kierowane do kanału dopływowego przed budynkiem krat.

Ścieki poprzez komory rozdziału KR-1 i KR-2 kierowane są do osadnika wstępnego o przepływie poziomym. W osadniku wstępnym o pojemności 1400 m³ zachodzi proces sedymentacji  zawiesin   organicznych   i   flotacja     zawiesin   na   powierzchni oczyszczonych ścieków. Osad zsedymentowany zgarniany jest za pomocą zgarniacza dennego do lejów osadowych, a następnie do studni osadu zmieszanego i pompowany do części osadowej w celu dalszej przeróbki. Wyflotowane zanieczyszczenia zbierane są zgarniaczem powierzchniowym i odprowadzane przez obrotową rynnę zbiorczą.

Po części mechanicznej oczyszczalni ścieki dopływają do komory defosfatacji, która zblokowana jest z osadnikiem wstępnym. Objętość czynna komory wynosi 700 m³ i jest wyposażona w trzy mieszadła mechaniczne.

Z komory defosfatacji ścieki odpływają do komory rozdziału KR-3, skąd równomiernie rozdzielane są na cztery komory osadu czynnego, każda o pojemności 1280 m³. Ścieki w komorach osadu napowietrzane są strefowo za pomocą napowietrzaczy zatapialnych.

W celu chemicznego wytrącania związków fosforu, w istniejącym układzie można zastosować dozowanie soli żelaza. Z komór osadu czynnego ścieki przepływają do radialnego osadnika wtórnego o średnicy 44,5 m poprzez komory połączeniowe KR-4 i KR-5. Osadnik wtórny wyposażony jest w zgarniacz denny oraz ciał pływających. W osadniku następuje sedymentacja osadu czynnego i klarowanie oczyszczonych ścieków, które odpływają przez komorę pomiaru ilości ścieków do odbiornika. Osad w osadniku wtórnym zgarniany jest za pomocą mechanicznego zgarniacza do leja osadowego, skąd kierowany jest do pompowni osadu recyrkulowanego i nadmiernego, a dalej do komory rozdziału KR-1. W komorze rozdziału osad zostaje rozdzielony na osad recyrkulowany zawracany do komory defosfatacji oraz osad nadmierny do zagęszczania mechanicznego. Następnie osad zagęszczony wraz
z osadem surowym tłoczony jest do WKF-u (bioreaktor), gdzie przebiega proces fermentacji mezofilowej. Fermentacja ma na celu odzysk energii zmagazynowanej w osadzie w formie materii organicznej oraz jego stabilizację.

Jednym z produktów ubocznych tego procesu jest biogaz który wykorzystywany jest do mieszania zawartości komory fermentacyjnej i produkcji energii elektrycznej i cieplnej przez zainstalowane dwie jednostki kogeneracyjne składająca się z agregatu kogeneracyjnego Köhler & Ziegler, każda o łącznej mocy elektrycznej 120 kW oraz cieplnej 207 kW.

Drugim produktem ubocznym procesu jest osad przefermentowany (odpad o kodzie 190805), który obecnie po zakończonej w dniu 30 listopada 2021 roku modernizacji Zakładu Oczyszczania Ścieków i Zagospodarowania Osadów w Jędrzychowicach: etapy 1.2 i 1.7 jest odwadniany mechanicznie za pomocą wirówek dekantacyjnych.

W skład układu technologicznego przeróbki osadów wchodzą:

Instalacja mechanicznego zagęszczania osadów

Do zagęszczania osadów służy bębnowa zagęszczarka. Osad poddawany procesowi zagęszczania reaguje z środkiem koagulacyjnym tworząc strukturę kłaczkowatą, co ułatwia proces zagęszczania na taśmach filtracyjnych rozpiętych na bębnie. Osad z roztworem koagulantu podawany jest przez pompę nadawy o regulowanej ilości do zbiornika reakcyjnego wyposażonego w mieszadło, następnie dozowany jest do bębnów, w których następuje właściwe zagęszczenie osadów.

Instalacja fermentacji osadów

Osady (wstępny i nadmierny zagęszczony) ze zbiornika magazynowego przepompowywane są do komory fermentacyjnej stanowiąc substrat do procesu fermentacji.
 Z uwagi na konieczność zachowania stałej temperatury w bioreaktorze oraz potrzebę zaszczepienia osadu świeżego osadem będącym w fazie fermentacji metanowej w mieszaczu iniekcyjnym osad surowy mieszany jest z osadem recyrkulacyjnym pobieranym z dolnej lub środkowej części bioreaktora. Recyrkulacja osadu odbywa się w procesie ciągłym. Podczas zasilania bioreaktora osadem świeżym następuje zamienne wypieranie z niego osadu przefermentowanego. Przefermentowany osad odprowadzany jest na zewnątrz bioreaktora do zbiornika osadu przefermentowanego.

 Intensywne mieszanie zawartości komory fermentacyjnej odbywa się przy użyciu sprężarki, która wtłacza gaz fermentacyjny za pomocą lanc zawieszonych w bioreaktorze, po trzy z lewej i prawej strony oraz jednej na środku. Głowice lanc umieszczone są w niewielkiej odległości od dna komory. Lance pracują według określonego schematu. Wykorzystywany do mieszania komory biogaz ujmowany jest z jej górnej części za pomocą dzwonu gazu i wprowadzany do określonego obiegu. Gaz odprowadzany jest z bioreaktora rurociągiem ssawnym na którym zamontowany jest filtr ceramiczny służący do wstępnej filtracji oraz oddzielacz cyklonowy wodny, a następnie jest sprężany w kompresorze gazowym.
Z kompresora sprężony gaz doprowadzany jest rurociągiem tłocznym poprzez oddzielacz cyklonowy oleju do poszczególnych lanc. Wtłaczanie gazu odbywa się w trybie automatycznym, cztery razy na dobę o określonych godzinach.

Instalacja gazu fermentacyjnego

Podczas biochemicznego rozkładu masy organicznej w procesie beztlenowej fermentacji metanowej osadów powstaje gaz fermentacyjny będący mieszaniną w 2/3 metanu i 1/3 dwutlenku węgla. Biogaz nie powstaje równomiernie w ciągu doby, produkcja biogazu jest największa około dwie godziny po zasileniu komory osadem. W celu zabezpieczenia bioreaktora przed niedopuszczalnym nadciśnieniem (powyżej 0,05 bar) lub podciśnieniem (powyżej – 0,015 bar) w dzwonie zamontowano specjalny bezpiecznik nadciśnieniowo-podciśnieniowy. Wyprodukowany biogaz odprowadzany jest z dzwonu gazu poprzez filtr żwirowy i oddzielacz wody do zbiornika gazu. Zbiornik wraz z wyposażeniem służy do gromadzenia oraz wyrównywania i wytworzenia odpowiedniego ciśnienia w instalacji.
W przypadku napełnienia zbiornika do maksymalnego poziomu nastąpi automatyczne spalenie odpowiedniej ilości biogazu w pochodni gazowej.

Gaz ze zbiornika kierowany jest przez filtr ceramiczny do zblokowanej elektrociepłowni – generatorów mocy lub kotła gazowo–olejowego. W tych urządzeniach produkowana jest energia cieplna, która wykorzystywana jest do podgrzania osadu świeżego do temperatury procesu oraz kompensacji strat ciepła w bioreaktorze. Ciepło jest także wykorzystane do ogrzania pomieszczeń technologicznych i socjalnych. W procesie spalania biogazu w generatorach mocy wytwarza się oprócz ciepła energia elektryczna, która jest wykorzystywana do zasilania urządzeń pracujących na zakładzie.

Instalacja mechanicznego odwadniania osadów

Osad przefermentowany ze zbiornika osadu przefermentowanego kierowany jest na wirówki dekantacyjne, których celem jest zmniejszenie uwodnienia osadu przefermentowanego. Zasilanie maszyny osadem z dodatkiem środka koagulacyjnego następuje za pomocą pompy nadawy o regulowanej wydajności. Osad ze środkiem koagulującym do wirówki doprowadzany jest przewodem wlotowym do obrotowego bębna wirówki. W skutek działania siły odśrodkowej następuje rozdział faz, przy czym cięższe kłaczki osadu tworzą warstwę zewnętrzną, czyli pierścień osadu na wewnętrznej części bębna. Natomiast wody osadowe stanowią warstwę wewnętrzną w kształcie pierścienia wodnego. Zadaniem ślimaka jest zgarnianie osadu osadzonego na ściankach bębna i kierowanie go w kierunku stożkowego końca bębna do otworów wylotowych, a następnie do układu transportu osadu. Osad (kod odpadu 190805) o suchej masie 22-25% posiada ziemisty wygląd i zapach oraz niewielkie ilości metali ciężkich, daje to możliwość jego rolniczego wykorzystania.

W 2023 roku rozpoczęto działania w kierunku uzyskania zezwolenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi na wprowadzenie do obrotu środka poprawiającego właściwości gleby, wyprodukowanego na bazie ustabilizowanego komunalnego osadu ściekowego 190805 higienizowanego wapnem (CaO).

W tym samym roku zakończono także inwestycję prowadzącą do podwyższenia efektywności energetycznej oczyszczalni tj. budowę dwóch mikroinstalacji fotowoltaicznych dla Oczyszczalni Ścieków w Jędrzychowicach.

W lutym 2024 roku otrzymano decyzję z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dzięki której ustabilizowane komunalne osady ściekowe wytwarzane na terenie Zakładu Oczyszczania Ścieków i Zagospodarowania Osadów utraciły status odpadu i zostały przekształcone w produkt – organiczno-mineralny środek poprawiający właściwości gleby o nazwie AGRO – GLEB.

Kontenerowa oczyszczalnia ścieków AT75 oval dla 75 RLM służy do oczyszczania ścieków z 4 budynków wielorodzinnych w Żarskiej Wsi. Oczyszczone ścieki zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z 2022 roku odprowadzane są do rowu melioracyjnego.

W kontenerowej oczyszczalniach ścieków AT75 stosuje się proces ciągłego przepływu niskoobciążonego osadu czynnego. Urządzenie składa się z pojedynczego pionowego zbiornika owalnego wykonanego
z polipropylenu – reaktora biologicznego, który w jednym zbiorniku łączy następujące procesy: mechaniczne podczyszczenie, magazynowanie osadu nadmiernego, oczyszczanie biologiczne przy użyciu procesu niskoobciążonego osadu czynnego, separacja oczyszczonych ścieków od osadu czynnego w ostatniej komorze oczyszczania oraz równoważenie przepływu wahań napływu ścieków w strefie retencyjnej.

Zbiornik bioreaktora jest podzielony na pięć komór:

• Zintegrowana przepompownia z mechaniczną obróbką wstępną
• Nienapowietrzana komora do mechanicznego podczyszczania, denitryfikacji i zbierania nadmiaru osadów składa się z sześciu komór, które tworzą tzw. „labirynt przepływu pionowego”
• Napowietrzana komora osadu czynnego
• Osadnik wtórny/Końcowa komora oczyszczająca
• Strefa akumulacji nad normalnym poziomem ścieków w reaktorze biologicznym do wysokości przelewu w regulatorze przepływu.

Schemat technologiczny oczyszczalni ścieków ze zintegrowaną przepompownią ze zbiornikiem osadu

Ścieki surowe z grubymi zanieczyszczeniami dopływają do zintegrowanej przepompowni (17), gdzie odbywa się mechaniczna obróbka wstępna za pomocą plastikowego sita koszowego (2). Poniżej sita koszowego (2) znajdują się dyfuzory grubopęcherzykowe (14a) i dyfuzor drobnopęcherzykowy (14b) – w celu rozbicia grubych zanieczyszczeń w sitku koszowym i wymieszania zawartości przepompowni. Sterowanie pompą zapewnia skrzynka el. pomp (22), która jest podłączona do głównej skrzynki rozdzielczej (23).

Wstępnie podczyszczone mechanicznie ścieki przepływają do pierwszego przedziału komory nienapowietrzanej (4). Pompowanie zapewnia pompa zatapialna (18).

W pierwszym przedziale komory nienapowietrzanej (4) znajduje się wylot pompy mamutowej (3) umieszczony powyżej poziomu ścieków, który pompuje mieszaninę osadu i ścieków z ostatniego przedziału komory nienapowietrzanej (4). Siły hydrodynamiczne oraz recyrkulacja osadu przez pompę mamutową (3) powodują rozpad grubych zanieczyszczeń.

Wstępnie oczyszczone mechanicznie ścieki przepływają do nienapowietrzanej komory (4) bioreaktora, która zawiera sześć naprzemiennie połączonych komór na poziomie zwierciadła wody, jak i przy dnie bioreaktora tworzącego pionowy przepływ labiryntowy. Ta komora z przegrodami służy do wstępnego mechanicznego podczyszczania, denitryfikacji i odbierania osadu nadmiernego. Mieszanina osadu i ścieku przepływa z ostatniego przedziału komory nienapowietrzanej (4) do komory napowietrzanego osadu czynnego (5). Komora osadu czynnego (5) wyposażona jest w dyfuzory drobnopęcherzykowe (6). Osad czynny przepływa do osadnika wtórnego (7), gdzie jest oddzielany od oczyszczonych ścieków. Osad czynny jest pompowany przez pompę mamutową (8) z dna osadnika wtórnego (7) do komory nienapowietrzanej (4). Na wysokości poziomu wody w ostatniej komorze (7) zainstalowany jest regulator przepływu (12), dzięki któremu jest regulowany odpływ ścieków w celu utrzymania poziomu wody pomiędzy normalnym i maksymalnym poziomem w zbiorniku (strefa retencji). Oczyszczone ścieki przepływają przez odpływ (13).

Nadmiar osadu jest pompowany z ostatniego przedziału do pierwszego przedziału komory nienapowietrzanej (4) przez pompę mamutową (3), gdzie objętość osadu jest zmniejszana poprzez rozkład w warunkach beztlenowo – anoksycznych, a osadu nadmierny wraz z cięższym osadem pierwotnym jest magazynowany w dolnej części komory nienapowietrzanej (4), skąd jest wypompowywany i usuwany w zależności od stopnia stężenia osadu w oczyszczalni ścieków.

 Oczyszczalnia jest wyposażona w pompę mamutową do odpompowania osadu nadmiernego (15), która pompuje nadmiar osadu z komory nienapowietrzanej (5) do zbiornika osadu/osadnika (16) w ramach technologii oczyszczalni ścieków. Odpompowanie osadu nadmiernego można kontrolować za pomocą elektrozaworu (I) w trybie automatycznego odpompowania. Zbiornik na osad (16) jest wyposażony w dyfuzory drobnopęcherzykowe (6). Woda nadosadowa przepływa z powrotem przez rurę przelewową (19) do komory nienapowietrzanej (5). Zagęszczony osad nadmierny (20) z dna osadnika na osad (16) należy odpompować wozem asenizacyjny lub w inny sposób 1-5 razy do roku, w zależności od obciążenia oczyszczalni ścieków.

Sprężone powietrze do napowietrzania napowietrzanej komory osadu czynnego (5) i innych komór oczyszczalni ścieków oraz pomp mamutowych jest dostarczane przez dmuchawę (9). Dmuchawa (9) podaje powietrze do rozdzielacza powietrza (11), gdzie przez zawory regulacyjne, które sterują ilością powietrza do pomp mamutowych (cyrkulacyjnych i recyrkulacyjnych) lub do dyfuzorów (do napowietrzania) przez odpowiednio ustawione zawory (B,C,D,E,F,G,H) na rozdzielaczu powietrza (11).

Sterowanie pracą dmuchawy (9) i elektrozaworu (I) zapewnia mikroprocesorowa jednostkę sterującą (10), która jest podłączona do głównej tablicy rozdzielczej (23).

Alarmy optyczne i dźwiękowe sygnalizują awarię urządzenia elektrycznego lub utratę zasilania elektrycznego.