22 marca: Światowy Dzień Wody

Przypadający 22 marca Światowy Dzień Wody obchodzony jest już po raz 25. Hasłem przewodnim będzie w tym roku „Natura dla wody”. Obchody koncentrować będą się na poszukiwaniu naturalnych rozwiązań dla współczesnych problemów związanych z niedoborem wody na świecie.

Degradacja środowiska i zmiany klimatyczne to dwa najważniejsze czynniki sprawcze problemów z dostępem do wody i urządzeń sanitarnych, z którymi boryka się współczesny świat. Zanieczyszczenie rzek, jezior i gleby zwiększają ryzyko suszy i powodzi w różnych regionach świata. Zaniedbując ekosystemy, świadomie ograniczamy szanse realizacji Celu 6. Agendy 2030: Zapewnienia wszystkim ludziom dostępu do wody i odpowiednich warunków sanitarnych, poprzez zrównoważone gospodarowanie zasobami wody.

Powrót do rozwiązań opartych na naturalnych mechanizmach funkcjonowania przyrody, stwarza szanse skutecznego zmierzenia się z wyzwaniami związanymi z niedoborem wody na świecie. Ponowne zalesianie przetrzebionych terenów, przywracanie naturalnych połączeń rzek z obszarami zalewowymi oraz odbudowa terenów podmokłych, to naturalne sposoby przywracania równowagi w gospodarowaniu zasobami wodnymi świata, a w konsekwencji także poprawy jakości życia i zdrowia ludzi.

Problemy światowych zasobów wody są przedmiotem uwagi jednego z największych programów naukowych UNESCO – Międzynarodowego Programu Hydrologicznego (IHP), którego celem jest m.in. dokonywanie oceny stanu ekosystemów i zbiorników wodnych, a także dystrybucji i wykorzystania zasobów wody pitnej, jak również poprawa zarządzania nimi w rejonach, w których występuje niedobór wody.

W ramach tego Programu, w 2017 roku uruchomiony został System Informacji na temat wody pełniący funkcję ogólnie dostępnej bazy danych na temat zasobów wodnych świata, pomocnej przy planowaniu różnego rodzaju działań, inwestycji, czy podejmowaniu decyzji dotyczących zarządzania zasobami wody. WINS ma także służyć krajom członkowskim UNESCO jako narzędzie monitorowania stanu realizacji Celu 6. Agendy na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030.

Światowy Dzień Wody ustanowiony został 22 grudnia 1992 roku, rezolucją A/RES/47/193 Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych. Bezpośrednią przyczyną jego proklamowania była rekomendacja Konferencji Narodów Zjednoczonych na temat Środowiska i Rozwoju, inaczej zwanej Szczytem Ziemi, która odbyła się w czerwcu 1992 roku w Rio de Janeiro i zasłynęła przyjęciem Agendy 21 – wszechstronnego planu działań na wiek XXI dla Narodów Zjednoczonych, rządów i grup społecznych w każdym obszarze, w którym człowiek ma wpływ na środowisko. Jeden z rozdziałów Agendy poświęcony został problemom zasobów świeżej wody na świecie, jako bodaj najważniejszym spośród wszystkich zagadnień związanych ze środowiskiem.

Głównym celem Dnia jest zwrócenie uwagi społeczności międzynarodowej na wpływ gwałtownego wzrostu populacji ludzkiej, industrializacji, zmian klimatycznych, konfliktów zbrojnych i klęsk żywiołowych na systemy wodne świata. Obchody Dnia mają zainspirować rządy, organizacje, społeczności i poszczególnych ludzi do podejmowania działań służących lepszemu, zrównoważonemu gospodarowaniu zasobami wody na świecie. Proklamując Światowy Dzień Wody, Narody Zjednoczone zachęcały kraje członkowskie, by dopasowywały jego obchody do lokalnego kontekstu, podejmując konkretne działania (publikacje, konferencje, seminaria), służące kształtowaniu świadomości społecznej na temat odpowiedniego gospodarowania zasobami świeżej wody na świecie.

W poprzednich latach tematami przewodnimi Międzynarodowego Dnia Wody były: Woda i kultura (2006), Niedobór wody (2007), Woda a stan sanitarny świata (2008). Wody transgraniczne (2009), Jakość wody (2010), Woda dla miast (2011), Znaczenie wody dla produkcji żywności na świecie (2012), Współpraca w dziedzinie wody (2013), Woda i energia (2014), Woda a zrównoważony rozwój (2015), Woda a praca (2016), Ścieki jako nieograniczone źródło wody (2017).